xếch xác

Quần áo treo xếch xác trên móc trong phòng.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Lệch lạc, không ngay ngắn, bừa bộn: "xếch xác" mô tả trạng thái của vật thể bị đặt hoặc treo không thẳng, nghiêng lệch và lộn xộn, thiếu trật tự.
   • Tiêu điều, xơ xác: Trong ngữ cảnh rộng hơn, "xếch xác" còn chỉ sự tồi tàn, thiếu sức sống, thường dùng cho hình dáng, quần áo hoặc cảnh vật.

Ví dụ sử dụng

• Lệch lạc, bừa bộn:

  • Quần áo treo xếch xác trên dây. (Quần áo bị treo lệch lạc, không ngay ngắn.)
  • Mấy bức tranh trên tường đều xếch xác sau cơn gió. (Các bức tranh bị nghiêng ngả, mất cân đối.)

• Tiêu điều, xơ xác:

  • Căn nhà bỏ hoang trông xếch xác, tiêu điều. (Ngôi nhà hoang vắng, thiếu sức sống.)
  • Sau cơn bão, khu vườn xếch xác với cây cối đổ ngả. (Khu vườn trở nên tồi tàn, hỗn loạn.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "xếch xác" kết hợp với "ngả nghiêng": nhấn mạnh sự lung lay, không vững chãi.

  • Cánh cửa xếch xác ngả nghiêng sau nhiều năm không sửa. (Cánh cửa bị lệch lạc và lung lay.)

• "xếch xác" trong văn tả cảnh: thường dùng để miêu tả sự hoang tàn, đổ nát.

  • Cảnh vật xếch xác sau chiến tranh khiến lòng người xót xa. (Cảnh tượng hỗn loạn, tiêu điều gây nỗi buồn.)

Biến thể và từ gần giống

• Xếch (tính từ): lệch, nghiêng về một bên.

  • Mũ đội xếch một bên. (Cái mũ bị đội lệch.)

• Xác xơ (tính từ): rách rưới, tiêu điều, thường dùng cho quần áo hoặc cây cối.

  • Cô bé mặc quần áo xác xơ. (Quần áo rách rưới, cũ kỹ.)

Từ đồng nghĩa

• Lệch lạc: không thẳng, không đúng vị trí.
• Bừa bộn: lộn xộn, không có trật tự.
• Tiêu điều: ảm đạm, thiếu sức sống.
• Xơ xác: tồi tàn, rách rưới.

Thành ngữ liên quan

• Xếch xác như tổ quạ: chỉ sự bừa bộn, hỗn loạn đến mức khó chịu.
  • Phòng của nó xếch xác như tổ quạ, đồ đạc vứt lung tung. (Căn phòng lộn xộn, không ngăn nắp.)